Main navigation

กายกรรม วจีกรรม มโนกรรม กรรมใดให้โทษมากกว่า

Q ถาม :

ในอุปาลิ พระพุทธเจ้าตรัสกับนิครน์ว่า มโนกรรมให้โทษมากกว่ากายกรรม ถ้าจะสรุปว่ากายกรรมที่ประกอบด้วยเจตนาให้โทษมากกว่ากายกรรมที่ไม่มีเจตนา ถูกต้องมั๊ยคะ และถ้าจะถามต่อไปว่า ระหว่างมโนกรรมที่ไม่ได้กลายเป็นกายกรรม และกายกรรมที่ไม่มีเจตนา สองอย่างนี้ อย่างไหนให้โทษมากกว่ากัน เป็นคำถามที่ควรถามมั๊ยคะ

A อาจารย์ไชย ณ พล ตอบ :

กายกรรมที่ประกอบด้วยเจตนา เป็นกรรมสมบูรณ์

กายกรรมที่ไม่ประกอบด้วยเจตนา เป็นกรรมไม่สมบูรณ์ เรียก กตัตตากรรม ในศีลจึงระบุว่า เจตนาเครื่องเว้นจาก... ศีลจึงสสมบูรณ์

มโนกรรมที่ไม่เป็นกายกรรม ทำลายจิต เช่น ไม่พอใจตัวเอง ก็หดหู่ ซึมเศร้า ไม่พอใจคนอื่น ก็หมั่นใส้ อิจฉา เกลียดสะสม มองโลกในแง่ร้าย

พอสะสมมากเข้าก็ทะลักออกมาเป็นวจีกรรม กายกรรมในที่สุด

ดังนั้น มโนกรรมที่ไม่เป็นกายกรรม เป็นจุดเริ่มสะสม นอกจากผู้ฝึกตนดีแล้ว พอมีมโนกรรมไม่ดี ก็อดกลั้นไว้ เพื่อไปล้างออก อันนี้ดี

กายกรรมไที่ไม่มีเจตนา ได้แก่สัญชาติญาณ เช่น กระพริบตาและความเผลอเรอ เช่น อุบัติเหตุทั้งหลาย มีวิบากตามความรุนแรงของผล

ดังนั้น ตัวแปรที่จะต้องเอามาพิจารณา ว่ามโนกรรมที่ไม่เป็นกายกรรม กับกายกรรมที่ไม่มีเจตนา อย่างไรที่ผลมากกว่ากัน คือ

1 โมหะสะสม หรือ 2 สติยับยั้ง
3 สัญชาตญาณ หรือ 4 ประมาทพลาดพลั้ง

โมหะสะสม มีผลมากกว่า สติยับยั้ง

สัญชาติญาณ กับความประมาท ต้องดูว่า ผลที่เกิดเป็นระดับใด ถ้าเป็นเหตุให้ตนเดือนร้อน คนอื่นเดือนร้อน วิบากก็มาก หากไม่มีใครเดือดร้อน วิบากก็น้อย

1 > 3,4 in long term and as self destruction
3,4 > 1 in term of damage effect
2 is annoying for oneself

 

ที่มา
Mar 24, 2558, at 11:54 AM

คำที่เกี่ยวข้อง :

กรรม