Main navigation

พราหมณสูตร

ว่าด้วย
ปฏิปทาเพื่อละฉันทะ
เหตุการณ์
พระอานนท์ตอบคำถามอุณณาภพราหมณ์ถึงเหตุแห่งการประพฤติพรหมจรรย์ในพระพุทธเจ้าและปฏิปทาเพื่อละฉันทะ เมื่อพระอานนท์แสดงธรรมจบ อุณณาภพราหมณ์ประกาศตนเป็นอุบาสกและขอถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ

มรรคาปฏิปทาเพื่อละฉันทะ

พระอานนท์ตอบว่าภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมเจริญอิทธิบาทอันประกอบด้วยฉันทสมาธิและปธานสังขาร วิริยสมาธิและปทานสังขาร จิตตสมาธิสมาธิและปทานสังขาร วิมังสาสมาธิและปธานสังขาร เพื่อละฉันทะ

อุณณาภพราหมณ์จึงกล่าวว่าถ้าเช่นนั้น ฉันทะก็ยังมีอยู่ ไม่ใช่ไม่มี เพราะใช้ฉันทะในการละฉันทะ

พระอานนท์จึงย้อนถามกลับไปว่า ความพอใจ ความเพียร ความคิด การพิจารณาว่าจะมายังอาราม เมื่อมาถึงอารามแล้ว ความพอใจ ความเพียร ความคิด การพิจารณาว่าจะมายังอารามหมดไปหรือไม่

แล้วกล่าวต่อไปว่า

ภิกษุใดเป็นพระอรหันตขีณาสพอยู่จบพรหมจรรย์ ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว สิ้นสังโยชน์ที่จะนำไปสู่ภพแล้ว หลุดพ้นแล้วเพราะรู้โดยชอบ ภิกษุนั้นในเบื้องต้นก็มีความพอใจ ความเพียร ความคิด ความตริตรองพิจารณาเพื่อบรรลุอรหัต เมื่อบรรลุแล้ว ความพอใจ ความเพียร ความคิด ความตริตรองพิจารณาที่เกิดขึ้นนั้นก็ระงับไป

เมื่อเป็นเช่นนั้น ความพอใจก็ระงับไป

 

อ่าน พราหมณสูตร

อ้างอิง
พราหมณสูตร พระไตรปิฎก ฉบับหลวง เล่ม ๑๙ ข้อที่ ๑๑๖๒-๑๑๖๙ หน้า ๒๘๓-๒๘๔
ลำดับที่
6

สถานการณ์

การตอบปัญหาธรรม

พระไตรปิฎกเสียงชุดอื่นๆ

ธรรมปฏิบัติ ชุดที่ ๙ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ตัวอักษรสีแดงบนพื้นเหลืองทองลายผ้าพลิ้ว

พระธรรม

ธรรมปฏิบัติ
วิเวก ชุดที่ ๑ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ตัวอักษรสีขาวบนพื้นฟ้าอ่อน

พระธรรม

วิเวก
ธรรมวิภังค์ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – พื้นลายใบไม้แห้งสีครีม

พระธรรม

ธรรมวิภังค์
เวทัลลธรรม ชุดที่ ๓ การสนทนาธรรมที่ทำให้เกิดปัญญา – ต้นไม้ใหญ่ในป่าหมอก

พระธรรม

เวทัลลธรรม
อานุภาพกรรม ๒ – เทวดาบนสวรรค์เบื้องบน และผู้คนในเปลวไฟเบื้องล่าง

พระธรรม

อานุภาพกรรม
สุคติ สุคโต – ดอกบัวสีขาวบาน

พระธรรม

สุคติ สุคโต
ฆราวาสธรรม ๒ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ดอกบัวสีชมพูในหมอก

พระธรรม

ฆราวาสธรรม