Main navigation

สัมโพธิสูตร

ว่าด้วย
เหตุเจริญแห่งโพธิปักขิยธรรม
เหตุการณ์
พระผู้มีพระภาคทรงแสดงธรรมแก่ภิกษุทั้งหลายว่าด้วย เหตุที่ทำให้ธรรมอันเป็นฝ่ายแห่งธรรมเครื่องตรัสรู้เจริญ

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า เหตุที่ทำให้ธรรมอันเป็นฝักฝ่ายแห่งธรรมเครื่องตรัสรู้เจริญ คือ
 
เป็นผู้มีมิตรสหายดี มีเพื่อนดี

เป็นผู้มีศีล สำรวมระวังในปาติโมกข์ ถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร มีปกติเห็นภัย ในโทษเพียงเล็กน้อย สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบททั้งหลาย

เป็นผู้ได้ตามความปรารถนา ได้โดยไม่ยากลำบาก ซึ่งกถาอันเป็นไปเพื่อขัดเกลากิเลส เป็นที่สบายในการเปิดจิต คือ อัปปิจฉกถา สันตุฏฐิกถา ปวิเวกกถา อสังสัคคกถา วิริยารัมภกถา สีลกถา สมาธิกถา ปัญญากถา วิมุตติกถา และวิมุตติญาณทัสสนากถา

เป็นผู้ปรารภความเพียร เพื่อละอกุศลธรรม เพื่อความถึงพร้อมแห่งกุศลธรรม เป็นผู้มีกำลัง มีความบากบั่นมั่นคง ไม่ทอดทิ้งธุระในกุศลธรรม  

เป็นผู้มีปัญญา ประกอบด้วยปัญญาเครื่องพิจารณาเห็นความเกิดและความดับ เป็นอริยะ ชำแรกกิเลสให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ 

เมื่อตั้งอยู่ในธรรม ๕ ประการนี้แล้ว พึงเจริญธรรม ๔ ประการให้ยิ่งขึ้นไป คือ

เจริญ อสุภะ เพื่อละราคะ
เจริญ เมตตา เพื่อละความพยาบาท
เจริญ อานาปานสติ เพื่อเข้าไปตัดวิตก  
และเจริญ อนิจจสัญญา เพื่อถอนอัสมิมานะ  
 
อนัตตสัญญาย่อมปรากฏแก่ผู้ได้อนิจจสัญญา
ผู้ที่ได้อนัตตสัญญา ย่อมบรรลุนิพพาน อันถอนเสียได้ซึ่งอัสมิมานะในปัจจุบันทีเดียว
 


อ่าน สัมโพธิสูตร
พระสูตรใกล้เคียง เมฆิยสูตร

อ้างอิง
สัมโพธิสูตร พระไตรปิฎก ฉบับหลวง เล่มที่ ๒๓ ข้อที่ ๒๐๕ หน้า ๒๘๓-๒๘๕
ชุดที่
ลำดับที่
6

สถานที่

วิหารเชตวัน

สถานการณ์

การปฏิบัติธรรม

พระไตรปิฎกเสียงชุดอื่นๆ

ธรรมปฏิบัติ ชุดที่ ๙ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ตัวอักษรสีแดงบนพื้นเหลืองทองลายผ้าพลิ้ว

พระธรรม

ธรรมปฏิบัติ
วิเวก ชุดที่ ๑ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ตัวอักษรสีขาวบนพื้นฟ้าอ่อน

พระธรรม

วิเวก
ธรรมวิภังค์ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – พื้นลายใบไม้แห้งสีครีม

พระธรรม

ธรรมวิภังค์
เวทัลลธรรม ชุดที่ ๓ การสนทนาธรรมที่ทำให้เกิดปัญญา – ต้นไม้ใหญ่ในป่าหมอก

พระธรรม

เวทัลลธรรม
อานุภาพกรรม ๒ – เทวดาบนสวรรค์เบื้องบน และผู้คนในเปลวไฟเบื้องล่าง

พระธรรม

อานุภาพกรรม
สุคติ สุคโต – ดอกบัวสีขาวบาน

พระธรรม

สุคติ สุคโต
ฆราวาสธรรม ๒ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ดอกบัวสีชมพูในหมอก

พระธรรม

ฆราวาสธรรม