Main navigation

เถรนามสูตร

ว่าด้วย
ผู้มีปกติอยู่ผู้เดียว
เหตุการณ์
พระผู้มีพระภาคทรงให้โอวาทแก่ภิกษุผู้มีปรกติอยู่ผู้เดียว

พระผู้มีพระภาคตรัสถามภิกษุรูปหนึ่งผู้มีปรกติอยู่ผู้เดียวว่า มีปรกติอยู่คนเดียว สรรเสริญการอยู่ผู้เดียวอย่างไร

ภิกษุรูปนั้นตอบว่า ตนเข้าไปสู่บ้านเพื่อบิณฑบาตและเดินกลับคนเดียว นั่งในที่ลับคนเดียว อธิษฐานจงกรมคนเดียว
           
พระผู้มีพระภาคทรงตอบว่าการอยู่ผู้เดียวแบบนี้ มีอยู่ แล้วตรัสว่าการอยู่ผู้เดียวของภิกษุนั้นย่อมบริบูรณ์กว่าอย่างนี้ คือ สิ่งใดที่ล่วงไปแล้ว สิ่งนั้นก็ละได้แล้ว สิ่งใดยังไม่มาถึง สิ่งนั้นก็สละคืนได้แล้ว ฉันทราคะในอัตภาพที่เป็นปัจจุบันถูกกำจัดแล้วด้วยดี การอยู่คนเดียวย่อมเป็นอันบริบูรณ์กว่าอย่างนี้

แล้วตรัสคาถาว่า

นรชนผู้ครอบงำขันธ์ อายตนะ ธาตุ และไตรภพทั้งหมดได้ ผู้รู้ทุกข์ทุกอย่าง ผู้มีปัญญาดี ผู้ไม่แปดเปื้อนในธรรมทั้งปวง ผู้ละสิ่งทั้งปวงเสียได้ ผู้หลุดพ้น ในเพราะนิพพานเป็นที่สิ้นตัณหา เป็นผู้มีปรกติอยู่คนเดียว ดังนี้



อ่าน เถรนามสูตร

อ้างอิง
เถรนามสูตร พระไตรปิฎก ฉบับหลวง เล่มที่ ๑๖ ข้อที่ ๗๑๖-๗๒๑ หน้า ๒๘๔-๒๘๖
ลำดับที่
9

อารมณ์

กังวล กลัว

สถานการณ์

การปฏิบัติธรรม

พระไตรปิฎกเสียงชุดอื่นๆ

ธรรมปฏิบัติ ชุดที่ ๙ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ตัวอักษรสีแดงบนพื้นเหลืองทองลายผ้าพลิ้ว

พระธรรม

ธรรมปฏิบัติ
วิเวก ชุดที่ ๑ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ตัวอักษรสีขาวบนพื้นฟ้าอ่อน

พระธรรม

วิเวก
ธรรมวิภังค์ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – พื้นลายใบไม้แห้งสีครีม

พระธรรม

ธรรมวิภังค์
เวทัลลธรรม ชุดที่ ๓ การสนทนาธรรมที่ทำให้เกิดปัญญา – ต้นไม้ใหญ่ในป่าหมอก

พระธรรม

เวทัลลธรรม
อานุภาพกรรม ๒ – เทวดาบนสวรรค์เบื้องบน และผู้คนในเปลวไฟเบื้องล่าง

พระธรรม

อานุภาพกรรม
สุคติ สุคโต – ดอกบัวสีขาวบาน

พระธรรม

สุคติ สุคโต
ฆราวาสธรรม ๒ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ดอกบัวสีชมพูในหมอก

พระธรรม

ฆราวาสธรรม