Main navigation

ฉันนสูตร

ว่าด้วย
เหตุที่เรียกว่าเป็นสัมมาทิฏฐิ
เหตุการณ์
ภิกษุผู้เถระแสดงธรรมแก่พระฉันนะเรื่องขันธ์ห้าไม่เที่ยง ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา ซึ่งพระฉันนะก็มีความคิดเห็นว่าขันธ์ห้าไม่เที่ยง แต่ความสะดุ้งกลัวและอุปาทานเกิดขึ้นว่าเมื่อเป็นเช่นนี้ อะไรเล่าเป็นตน พระฉันนะจึงเดินทางไปหาพระอานนท์ที่โฆสิตาราม เพื่อให้พระอานนท์อธิบายธรรมให้ตนพึงเห็นธรรมได้

พระอานนท์อธิบายเรื่องขันธ์ ๕ ไม่เที่ยง ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตาแก่พระฉันนะตามที่พระพุทธเจ้าเคยทรงแสดงธรรมแก่พระกัจจายนะว่า

โลกนี้ โดยมากอาศัยส่วน ๒ อย่าง คือ ความมี และ ความไม่มี เป็นเหตุถือมั่นและยึดมั่นด้วยตั้งจิตไว้เป็นอนุสัยว่า อัตตาเป็นของเรา

เมื่อบุคคลเห็นเหตุเกิดแห่งโลก ความไม่มีในโลกย่อมไม่มี

เมื่อบุคคลเห็นความดับแห่งโลก ความมีในโลกย่อมไม่มี  

แต่อริยสาวกย่อมไม่เข้าถึง ไม่ถือมั่น ไม่ตั้งไว้ ซึ่งเหตุถือมั่น มีสัมมาทิฏฐิ ไม่สงสัยว่า ทุกข์ เมื่อเกิดขึ้น ย่อมเกิดขึ้น ทุกข์เมื่อดับ ย่อมดับ

ส่วนสุดที่ ๑ ว่า สิ่งทั้งปวงมีอยู่ ส่วนสุดที่ ๒ ว่า สิ่งทั้งปวงไม่มี พระพุทธเจ้าแสดงธรรมสายกลาง ไม่เข้าไปใกล้ส่วนสุดทั้งสองนั้นด้วยปฏิจจสมุปบาท

 

อ่าน ฉันนสูตร

อ้างอิง
ฉันนสูตร พระไตรปิฎก ฉบับหลวง เล่มที่ ๑๗ ข้อที่ ๒๓๑-๒๓๔ หน้า ๑๒๗-๑๒๙
ลำดับที่
9

สถานที่

ไม่ระบุ

สถานการณ์

การตอบปัญหาธรรม

พระไตรปิฎกเสียงชุดอื่นๆ

ธรรมปฏิบัติ ชุดที่ ๙ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ตัวอักษรสีแดงบนพื้นเหลืองทองลายผ้าพลิ้ว

พระธรรม

ธรรมปฏิบัติ
วิเวก ชุดที่ ๑ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ตัวอักษรสีขาวบนพื้นฟ้าอ่อน

พระธรรม

วิเวก
ธรรมวิภังค์ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – พื้นลายใบไม้แห้งสีครีม

พระธรรม

ธรรมวิภังค์
เวทัลลธรรม ชุดที่ ๓ การสนทนาธรรมที่ทำให้เกิดปัญญา – ต้นไม้ใหญ่ในป่าหมอก

พระธรรม

เวทัลลธรรม
อานุภาพกรรม ๒ – เทวดาบนสวรรค์เบื้องบน และผู้คนในเปลวไฟเบื้องล่าง

พระธรรม

อานุภาพกรรม
สุคติ สุคโต – ดอกบัวสีขาวบาน

พระธรรม

สุคติ สุคโต
ฆราวาสธรรม ๒ แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก – ดอกบัวสีชมพูในหมอก

พระธรรม

ฆราวาสธรรม