(๑) ภัย ๔ เป็นไฉน
ชาติภัย ชราภัย พยาธิภัย มรณภัย เหล่านี้เรียกว่า ภัย ๔
ภัย ๔ อีกนัยหนึ่ง เป็นไฉน
ราชภัย โจรภัย อุทกภัย อัคคีภัย เหล่านี้เรียกว่า ภัย ๔
ภัย ๔ อีกนัยหนึ่ง เป็นไฉน
ภัยเกิดแต่คลื่น (ความคับใจด้วยสามารถความโกรธ)
ภัยเกิดแต่จระเข้ (ความเป็นผู้เห็นแก่ท้อง)
ภัยเกิดแต่วังวน (กามคุณ ๕)
ภัยเกิดแต่ปลาร้าย (มาตุคาม) เหล่านี้เรียกว่า ภัย ๔
ภัย ๔ อีกนัยหนึ่ง เป็นไฉน
ภัยเกิดแต่การค่อนขอดตัวเอง ภัยเกิดแต่การค่อนขอดผู้อื่น ภัยเกิดแต่อาชญา ภัยเกิดแต่อบาย เหล่านี้เรียกว่า ภัย ๔
(๒) ภัย ๕ เป็นไฉน คือ
๑. ภัยเกิดแต่การเลี้ยงชีพ
๒. ภัยเกิดแต่การติเตียน
๓. ภัยคือความขลาดกลัว เมื่อเข้าสู่ที่ประชุม
๔. ภัยเกิดแต่มรณะ
๕. ภัยเกิดแต่อบาย
เหล่านี้เรียกว่า ภัย ๕
อ้างอิง:
(๑) จตุกกนิเทศ วิภังคปกรณ์ พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๕ ข้อที่ ๙๗๑-๙๗๔
(๒) ปัญจกนิเทศ วิภังคปกรณ์ พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๕ ข้อที่ ๙๘๙