แสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก

ธรรมวิภังค์

56278 รายการ

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    ภิกษุไม่พึงทำการงานให้มากนัก พึงเว้นคนผู้มิใช่กัลยาณมิตรเสีย ไม่ควรขวนขวายในลาภผล ท่านผู้ปฏิบัติเช่นนั้น ย่อมจะต้องขวนขวายและติดในรสอาหาร ย่อมละทิ้งประโยชน์อันจะนำความสุขมาให้

    https://uttayarndham.org/node/4391

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    ภิกษุไม่พึงทำการงานให้มากนัก พึงเว้นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์เสีย เมื่อภิกษุขวนขวายในการงานมาก ก็จะต้องเยียวยาร่างกายลำบาก ผู้มีร่างกายลำบากนั้น ย่อมไม่ได้ประสบความสงบใจ

    https://uttayarndham.org/node/4390

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    ภิกษุไม่รู้สึกตนด้วยเหตุสักว่าการท่องบ่นพุทธวจนะ ย่อมท่องเที่ยวชูคอ สำคัญตนประเสริฐกว่าผู้อื่น ผู้ใดบิณฑบาตไม่ประเสริฐ เป็นพาล แต่สำคัญตนว่าประเสริฐกว่าเขาเสมอเขา นักปราชญ์ทั้งหลายย่อมไม่สรรเสริญผู้นั้น

    https://uttayarndham.org/node/4389

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    ผู้ใดไม่หวั่นไหวเพราะมานะ ๓ อย่าง คือ ว่าเราเป็นผู้ประเสริฐกว่าเขา ๑ เสมอเขา ๑ เลวกว่าเขา ๑ นักปราชญ์ทั้งหลายย่อมสรรเสริญผู้นั้นแหละว่า เป็นผู้มีปัญญา มีวาจาจริง ตั้งมั่นดีแล้วในศีลทั้งหลาย และว่าประกอบด้วยความสงบใจ

    https://uttayarndham.org/node/4388

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    ภิกษุใดไม่มีความเคารพในเพื่อนพรหมจรรย์ทั้งหลาย ภิกษุนั้นย่อมเป็นผู้เหินห่างจากพระสัทธรรม เหมือนฟ้ากับดิน ฉะนั้น ภิกษุเหล่าใดเข้าไปตั้งหิริและโอตตัปปะไว้ชอบทุกเมื่อ มีพรหมจรรย์อันงอกงาม ภิกษุเหล่านั้นมีภพใหม่สิ้นแล้ว

    https://uttayarndham.org/node/4387

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    ภิกษุผู้ยังมีใจฟุ้งซ่าน กลับกลอก ถึงจะนุ่งห่มผ้าบังสุกุล ภิกษุนั้นย่อมไม่งดงามด้วยผ้าบังสุกุลนั้น เหมือนกับวานรคลุมด้วยหนังราชสีห์ ฉะนั้น ส่วนภิกษุผู้มีใจไม่ฟุ้งซ่าน ไม่กลับกลอก มีปัญญา เครื่องรักษาตน สำรวมอินทรีย์

    https://uttayarndham.org/node/4386

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    เทพเจ้าผู้มีฤทธิ์ มีเกียรติยศเป็นอันมาก ประมาณหมื่น และพรหมทั้งปวง ได้พากันมายืนประนมอัญชลี นอบน้อมท่านพระธรรมเสนาบดีสารีบุตร ผู้มีปัญญามาก ผู้มีฌานใหญ่ มีใจตั้งมั่น เปล่งวาจาว่า ข้าแต่ท่านบุรุษอาชาไนย ขอนอบน้อมแด่ท่าน

    https://uttayarndham.org/node/4385

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    ในเวลานั้น ตลอดทั่วพุทธอาณาเขต ยกเว้นแต่สมเด็จพระมหามุนีองค์เดียวเท่านั้น เราเป็นผู้ประเสริฐสุดในทางธุดงคคุณ ไม่มีใครเทียบเท่าเลย เราเป็นผู้คุ้นเคยกับพระบรมศาสดา เราทำคำสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว

    https://uttayarndham.org/node/4384

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    พระสมณโคดมผู้ทรงพระคุณหาปริมาณมิได้ มีพระทัยน้อมไปในเนกขัมมะ ทรงสลัดภพทั้ง ๓ ออกได้แล้ว ย่อมไม่ทรงติดอยู่ด้วยจีวรบิณฑบาตและเสนาสนะ เปรียบเหมือนบัวไม่ติดอยู่ด้วยน้ำ ฉะนั้น พระองค์ทรงเป็นจอมนักปราชญ์

    https://uttayarndham.org/node/4383

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    พระสมณโคดมผู้ทรงพระคุณหาปริมาณมิได้ มีพระทัยน้อมไปในเนกขัมมะ ทรงสลัดภพทั้ง ๓ ออกได้แล้ว ย่อมไม่ทรงติดอยู่ด้วยจีวรบิณฑบาตและเสนาสนะ เปรียบเหมือนบัวไม่ติดอยู่ด้วยน้ำ ฉะนั้น พระองค์ทรงเป็นจอมนักปราชญ์

    https://uttayarndham.org/node/4383

  • พระมหากัสสปเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    พระสมณโคดมผู้ทรงพระคุณหาปริมาณมิได้ มีพระทัยน้อมไปในเนกขัมมะ ทรงสลัดภพทั้ง ๓ ออกได้แล้ว ย่อมไม่ทรงติดอยู่ด้วยจีวรบิณฑบาตและเสนาสนะ เปรียบเหมือนบัวไม่ติดอยู่ด้วยน้ำ ฉะนั้น พระองค์ทรงเป็นจอมนักปราชญ์

    https://uttayarndham.org/node/4383

  • พระอานันทเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    บัณฑิตไม่ควรทำตนให้เป็นมิตรสหาย กับคนที่ชอบส่อเสียด มักโกรธ ตระหนี่ และผู้ปรารถนาให้ผู้อื่นพินาศ เพราะการสมาคมกับคนชั่ว เป็นความลามก แต่บัณฑิตควรทำตนให้เป็นมิตรสหายกับคนผู้มีศรัทธา

    https://uttayarndham.org/node/4382

  • พระอานันทเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    เชิญดูร่างกายอันมีกระดูก ๓๐๐ ท่อน ซึ่งมีเอ็นใหญ่น้อยผูกขึ้นเป็นโครงตั้งไว้ อันบุญกรรมตบแต่งให้วิจิตร มีแผลทั่วทุกแห่ง กระสับกระส่าย คนโง่เขลาพากันดำริเป็นอันมาก ไม่มีความยั่งยืนตั้งมั่น

    https://uttayarndham.org/node/4381

  • พระอานันทเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    พระอานนทเถระผู้โคตมโคตร เป็นผู้ได้สดับมามาก มีถ้อยคำไพเราะ เป็นผู้อุปฐากพระพุทธเจ้า ปลงภาระลงแล้ว บรรลุอรหัต สำเร็จการนอน พระอานนทเถระสิ้นอาสวะแล้ว ปราศจากกิเลสเครื่องเกาะเกี่ยวแล้ว

    https://uttayarndham.org/node/4380

  • พระอานันทเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    ธรรมทั้งหลายของพระพุทธเจ้า ผู้เป็นเผ่าพันธุ์แห่งพระอาทิตย์ ตั้งอยู่แล้วในบุคคลใด บุคคลนั้นคือ พระอานนทเถระผู้โคตมะ ชื่อว่าย่อมตั้งอยู่ในมรรคเป็นทางไปสู่นิพพาน พระอานนทเถระได้เรียนธรรม

    https://uttayarndham.org/node/4379

  • พระอานันทเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    คนที่เป็นชาย มีการศึกษาเล่าเรียนมาน้อย ย่อมแก่เปล่า เหมือนกับโคที่มีกำลังแต่เขาไม่ได้ใช้งาน ฉะนั้น เนื้อย่อมเจริญแก่เขา ปัญญาไม่เจริญแก่เขา ผู้ใดเล่าเรียนมามาก ดูหมิ่นผู้ที่ศึกษาเล่าเรียนมาน้อยด้วยการสดับ

    https://uttayarndham.org/node/4378

  • พระอานันทเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    บุคคลควรเข้าไปนั่งใกล้ผู้ที่ศึกษามามาก แต่ไม่ควรทำสุตะที่ตนได้มาให้พินาศ เพราะสุตะที่ตนได้มานั้น เป็นเบื้องต้นแห่งพรหมจรรย์ เพราะฉะนั้น จึงควรเป็นผู้ทรงธรรม 

    https://uttayarndham.org/node/4377

  • พระอานันทเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    บุคคลผู้รู้อักษรทั้งเบื้องต้นและเบื้องปลาย รู้อรรถแห่งภาษิต ฉลาดในนิรุติและบท ย่อมเล่าเรียนธรรมให้เป็นการเล่าเรียนดี และพิจารณาเนื้อความ เป็นผู้กระทำความพอใจด้วยความอดทน พยายามพิจารณา ตั้งความเพียรในเวลาพยายาม

    https://uttayarndham.org/node/4376

  • พระอานันทเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    บุคคลผู้เป็นพหูสูต ทรงธรรม เป็นผู้รักษาคลังพระธรรมแห่งพระพุทธเจ้า ผู้ทรงแสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ เป็นดวงตาของโลกทั่วไป ผู้ที่เป็นพหูสูตนั้น เป็นผู้อันมหาชนควรบูชา

    https://uttayarndham.org/node/4375

  • พระอานันทเถระ | Dhamma Daily (ธรรมประจำวัน)

    ภิกษุมีธรรมเป็นที่ยินดี ยินดีแล้วในธรรม ค้นคว้าธรรม ระลึกถึงธรรม ย่อมไม่เสื่อมไปจากสัทธรรม

    https://uttayarndham.org/node/4374

ธรรมวิภังค์ หรือ ธรรมวิเคราะห์ เป็นการจำแนกแจกแจงสัจธรรมและระบบคุณธรรมโดยพระผู้มีพระภาคสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งทำให้ธรรมชนทั้งหลายสามารถเข้าใจสัจธรรมได้อย่างลึกซึ้งเป็นระบบ ยกระดับปัญญาให้ถูกธรรม อันเป็นประโยชน์ยิ่งต่อชีวิตจิตใจ และการบรรลุธรรม

ธรรมวิภังค์ที่ทรงแสดงไว้นี้ เป็นระบบธรรมหลักสำคัญที่จำเป็นต่อการดำเนินชีวิต การบรรลุธรรม และการสืบทอดพระศาสนา จึงสมควรอย่างยิ่งที่ธรรมชนจะใส่ใจ ศึกษาให้เข้าใจ น้อมเข้ามาใส่ตน ปฏิบัติจริงจังให้บังเกิดผลจริง ทั้งปรับชีวิต จิตใจ ความสัมพันธ์ และกิจการงานให้เข้ากับระบบธรรมเหล่านี้ จึงจะเจริญโดยธรรมอย่างยิ่ง

โครงการแสงธรรมแห่งพระไตรปิฎก มูลนิธิอุทยานธรรม จึงได้จัดทำพระไตรปิฎกเสียงสมจริง ชุด “ธรรมวิภังค์” นี้ขึ้น ให้เป็นคู่มือแก่ธรรมชน และกัลยณชนคนดีผู้ใฝ่ในความเจริญทั้งหลาย

ขอเชิญรับฟังได้ ณ บัดนี้

พระไตรปิฎก ฉบับหลวง เล่มที่ ข้อที่ ชุดที่ สารบัญเรื่อง ว่าด้วย องค์ธรรมหลัก
image
 1. บทนำ ธรรมวิภังค์
14_0598
image
 2. มหากัมมวิภังคสูตร การจำแนกกรรม สูตรใหญ่ กรรม
14_0539
image
 3. จูฬกัมมวิภังคสูตร การจำแนกกรรม สูตรเล็ก กรรม
14_0706
image
 4. ทักขิณาวิภังคสูตร การจำแนกทักษิณาทาน ทาน
14_0698
image
 5. สัจจวิภังคสูตร การจำแนกอริยสัจ อริยสัจ ๔
14_0033
image
 6. วิภังคสูตร อริยมรรค ๘ มรรค ๘
19_0815
image
 7. วิภังคสูตร ปฏิปทาอันให้ถึงการเจริญสติปัฏฐาน มหาสติ
14_0004
image
 8. วิภังคสูตร การจำแนกปฏิจจสมุปบาท ปัจจยาการ
19_1179
image
 9. วิภังคสูตร วิธีเจริญอิทธิบาท ๔ การเจริญอิทธิบาท ๔, วิชชา ๘
19_0858
image
 10. วิภังคสูตรที่ ๑ ความหมายของอินทรีย์ ๕ อินทรีย์ ๕
19_0864
image
 11. วิภังคสูตรที่ ๒ หน้าที่ของอินทรีย์ ๕ อินทรีย์ ๕
19_0925
image
 12. วิภังคสูตรที่ ๑ การจำแนกอินทรีย์ ๕ อินทรีย์ ๕
19_0931
image
 13. วิภังคสูตรที่ ๒ อินทรีย์ ๕ เป็นสุข ทุกข์ และอทุกขมสุข อินทรีย์ ๕
19_0940
image
 14. วิภังคสูตรที่ ๓ อินทรีย์ ๕ ย่นเข้าเป็น ๓ อินทรีย์ ๕
14_0825
image
 15. สฬายตนวิภังคสูตร การจำแนกอายตนะ ๖ อายตนะ ๖, ลำดับแห่งธรรม
14_0617
image
 16. สฬายตนวิภังคสูตร การจำแนกสฬายตนะ อายตนะ ๖, การพิจารณาธรรม
14_0673
image
 17. ธาตุวิภังคสูตร การจำแนกธาตุ ธาตุ, การพิจารณาธรรม
14_0638
image
 18. อุทเทสวิภังคสูตร อุทเทสและวิภังค์ การพิจารณาธรรม, ลำดับแห่งธรรม
14_0638
image
 19. อรณวิภังคสูตร การจำแนกธรรมที่ไม่มีกิเลส การขัดเกลาและละกิเลส
image
 20. บทส่งท้าย